Acerca de

ES_beeld.jpg

#23 Eetstoornissen

Shownotes

(INTRO)

 

Wat als elke vrouw ter wereld in haar kracht stond? Wat als ze haar waarheid durfde spreken, haar creativiteit durfde in de wereld zetten en haar intuïtie durfde volgen?

 

Ik ben Nathalie Janssens de Bisthoven, auteur, coach, mama en oprichter van Wolvin; en dit is mijn droom. Zelf kom ik van een long line of wild women en het is bijna onmogelijk om uit te drukken hoe waardevol dat voor mijn eigen groei is geweest. En dus maakte ik er mijn missie van om de wijsheid van de ontmbare vrouw toegankelijk te maken voor zoveel mogelijk vrouwen. Want, meer dan ooit heeft de wereld vrouwen nodig die ongecensureerd spreken, ongebreideld dromen en onuitputtelijk bouwen aan datgene waarin ze geloven.

 

Reclaim your wild is de missie van Wolvin en het is waar deze podcast over gaat.

 

Dit is waar ik mijn meest waardevolle inzichten deel en die van andere ontembare vrouwen die mijn pad kruisen, het is inspiratie om je in beweging te brengen en houden, het is jouw tweewekelijkse afspraak met je meest wilde zelf. Dit is de Wolvin podcast.

 

 

Hallo en welkom bij een nieuwe aflevering van de Wolvin podcast. Ik ben zo dankbaar voor iedereen die luistert, heel erg dankbaar om onze roedel steeds maar te zien aangroeien.

 

Verder hoop ik dat het goed gaat met je. Ik hoop dat je zorg draagt voor jezelf, dat je zacht bent met jezelf, dat je jezelf ontspanning, plezier en avontuur gunt. En als dat niet zo is hoop ik dat je de Wolvin website even gaat bekijken want die staat vol events die daarin kunnen helpen (én die wordt binnenkort nog stevig uitgebreid)!

 

Ik heb van Margot het volgende berichtje gekregen:

 

 

 

En eigenlijk is het een onderwerp waar ik het al heel lang over wil gaan hebben, dus kwam dit berichtje net op tijd! We gaan het dus hebben over eetstoornissen. Over hoe en waarom ze ontstaan, hoe je ervan herstelt, en wat je kunt doen als iemand die je graag ziet een eetstoornis heeft.

 

Eerst en vooral een paar algemene zaken. Zoals ik eetstoornissen zie, is het meer een spectrum dan een categorie, van meer of minder vrij zijn rond eten. EN dus de ES die we kennen in hun volle materialisatie, als daar zijn, anorexia, boulimie, binge-eating, maar ook orthorexia (obsessief sporten), zitten aan het ene extreem van het spectrum. Aan de andere kant zitten de vrouwen – naar mijn gevoel op heden grote uitzonderingen – die zonder angst, controle of regels met eten kunnen omgaan.

 

Ik geef dit even mee, omdat er heel wat vrouwen zijn die enorm lijden op vlak van hun lichaam, de beleving ervan en wat eten betreft, maar die we niet per sé zouden categoriseren als een ‘eetstoornis’ hebbende. Ook zij zien ongelofelijk hard af, maar hun pijn wordt vaak niet erkend omdat het zich niet materialiseert als iets wat wij ‘ziekelijk’ of problematisch zouden noemen. En ook dat zegt al veel: hoe genormaliseerd een moeilijke relatie met voeding en het lichaam is.

 

We vinden het normaal dat vrouwen ‘opletten’ rond eten. Dat vrouwen op dieet gaan of moeten gaan. Dat vrouwen zich slecht in hun vel voelen. Dat vrouwen bang zijn om een bikini of badpak aan te trekken. Weinigen stellen zich daar vragen bij. Terwijl dat niet normaal is. Het is veralgemeend, zeker, en het wordt in de hand gewerkt door een heel aantal bedrijven en merken die veel geld kunnen verdienen aan de onzekerheid van vrouwen. Maar het is niet normaal. Dat betekent: het is niet onze natuurlijke staat van zijn. Als je kijkt in de natuur zie je dieren zich niet schamen om hun lichamen.

 

Je ziet trouwens ook geen wilde dieren met over- of ondergewicht, (tenzij als er hongersnood is). En ook dat geeft aan, dat over- of ondergewicht geen natuurlijke staat van zijn is voor ons. Beide zijn een uiteinde van dezelfde stok, namelijk een gebrek aan eigenwaarde, een verstoorde relatie met het lichaam, … (hierover straks meer).

 

Maar het punt is; en dat herhaal ik zo vaak in mijn praktijk: ons lichaam is er niet op uit om te dik of te mager te zijn. Maar, als je tussen de regels door in bepaalde boekjes leest, zou je dat gaan denken: dat als je niet heel erg goed oplet of heel erg goed je best doet, je voor je het weet te dik wordt.

Je lichaam werkt altijd toe naar balans: het ideale gewicht voor jou. En dat is nooit te zwaar of te mager. Je lichaam is op haar best als alles in balans is: voldoende voeding, voldoende rust, voldoende beweging, voldoende plezier, voldoende aanraking, voldoende zonlicht, voldoende verse lucht, …

Het probleem is dus niet ons lichaam. Het probleem is dat wij daar allerhande dingen over denken. Wij denken dat ons ideale gewicht; dat gewicht waar ons lichaam vanzelf en natuurlijk naartoe werkt en dat we makkelijk kunnen behouden, niet goed genoeg is. Dat het niet mager of gespierd of aantrekkelijk genoeg is. En dus gaan we tegen ons lichaam in werken om dat gewicht lager te krijgen. En natuurlijk is dat lastig en moeilijk. Want het is vechten tegen ons lichaam.

 

Het bovenstaande, is vaak wat er aan de hand is voor vrouwen die zowat op het midden van het spectrum zitten en niet per se een full blown ES ontwikkelen: we zijn op allerlei manieren het vertrouwen in en de connectie met ons lichaam verloren en beginnen ertegen te vechten, waardoor we de natuurlijke balans en harmonie van ons lichaam (en onze geest) gaan verstoren.

 

BREAK

 

Als het gaat over de effectieve materialisatie van een eetstoornis zijn er voor mij steeds twee belangrijke elementen aanwezig. Dus wat zorgt ervoor dat de ene een ES ontwikkeld en de andere niet:

 

  1. Hooggevoeligheid. De vrouwen en meisjes die ik zie met eetstoornissen zijn altijd bijzonder gevoelig; en die gevoeligheid maakt hen er vatbaarder voor.

  2. Trauma. Ik ben ervan overtuigd dat een eetstoornis een coping-mechanisme is voor trauma. De reden waarom dat vaak over het hoofd wordt gezien, is omdat we vaak op zoek gaan naar de ‘erge’ vormen van trauma, misbruik, mishandeling, een traumatisch verlies, … Maar, zeker voor hoog gevoelige mensen moeten we rekening houden met wat in het vakjargon microtrauma’s worden genoemd: ervaringen die voor minder extreem gevoelige mensen niet zo hard binnenkomen of lichter verwerkt geraken. Die worden vaak over het hoofd gezien en niet als trauma benoemd of behandeld, en op die manier loopt eetstoornis herstel vaak vast.

 

 

Dus, bij eetstoornissen heb je altijd de combinatie van een hele hoge gevoeligheid en trauma, waarbij de ES het ontwikkelde coping mechanisme is.

 

Hoe werkt dat?

 

Wel, laat ons starten bij het stuk trauma.

 

  • Eerst en vooral zijn er de niet te miskennen trauma’s, zoals misbruik, mishandeling, emotionele verwaarlozing, een traumatisch verlies, … Deze dienen zich zelden aan tijdens een eerste consult, vaak omdat het trauma enerzijds geminimaliseerd wordt, soms omdat het zo onderdrukt werd dat het effectief vergeten is (voornamelijk bij oudere vrouwen dan) of omdat men heel bang is om het trauma bespreekbaar te maken, omdat het simpele feit van erover spreken buitengewoon triggerend kan zijn.

  • Daarnaast zijn er de zogenaamde mircrotrauma’s: dat kan gaan over pesten, plagen (en dat kunnen zelfs eenmalige incidenten zijn), maar ik heb ook bijvoorbeeld een cliënt gehad voor wie het trauma was om in een pashokje een maat 40 te moeten nemen en hoe heftig die ervaring voor haar was geweest, hoeveel schaamte ze daarrond had gevoeld. Het kan ook gaan over opmerkingen vanuit je omgeving over je gewicht of je lichaam, en daar wil ik echt het volgende over zeggen:

 

Mensen die ongevraagd hun mening delen over jouw lichaam, dat is grensoverschrijdend gedrag. Jouw lichaam wordt op die manier een soort ‘common good’ waar iedereen zomaar een mening kan over hebben en delen.

Hoewel deze situatie niet uitzonderlijk is, is ze naar mijn mening net zo grensoverschrijdend als iemand die ongevraagd zijn handen op je borsten plaatst. Niemand heeft het recht om dat zomaar te doen. Net zoals niemand eigenlijk het recht heeft om zomaar zijn mening over jouw lichaam te delen.

 

En toch, hoor ik zeker van jongvolwassen cliënten en tieners in de praktijk, hoe snel en ongebreideld dat wel gebeurt, zeker dankzij sociale media. En dus hoe onveilig zij zich voelen in hun lichaam.

Het is absoluut een boodschap die ik onze jongens meegeef, dat ze zich niet ongevraagd hebben uit te laten over iemand anders zijn lichaam.

 

What you think about my body, is none of my business.

 

Het is, als je het mij vraagt, opnieuw, een vorm van grensoverschrijdend gedrag. En zoals dat gaat bij grensoverschrijdend gedrag, is het heel vaak het slachtoffer die de schaamte en de schuldgevoelens draagt.

 

Ik heb een cliënte gehad die een stage in het buitenland had gedaan en met wat extra kilo’s was terug gekomen, waarop iedereen in haar omgeving haar voortdurend aansprak op hoeveel ze was bijgekomen. De pijn van schaamt een schuldgevoelens die ze dan heeft ervaren was zo snijdend, dat ze daar en dan besloten heeft die pijn en schaamte nooit meer te moeten voelen, en daar dan is de eetstoornis begonnen (als is dat meestal geen ‘bewuste keuze’).

Een paar jaar later is 30 kilo verloren en wordt ze verlamd door angst bij de gedachte om pakweg 500 gr bij te komen.

 

Hoe dat gebeurt, daar gaan we straks even dieper op in. Maar eerst toch even dit.

 

ER IS NIETS SCHANDELIJKS AAN BIJKOMEN. Wat jij doet met jouw lichaam is nobody’s business. Als je zin hebt om op stage vol te genieten van de geneugten van een buitenlands avontuur, the go fucking do it. En daar heeft niemand iets over te vinden. De schaamte ontstaat niet in het feit dat we zijn bijgekomen, maar in de afkeurende blik van onze context als dat gebeurt “ze heeft zich laten gaan”, “ze heeft zichzelf niet in de hand”, …

 

Zonder daar hier te diep op in te gaan, maar die redenering heeft haar wortels nog in het diepreligieuze Vlaanderen dat dacht dat genieten en zeker genieten van het lichaam zondig was.

Intussen weten we beter. The Gods rejoice when we’re enjoying ourselves.

 

Maar dat soort reacties triggert heel veel schaamte en schuldgevoel, die totaal niet nodig en totaal niet terecht zijn.

 

Dus nogmaals, wat jij denkt over mijn lichaam, is none of my business. En zullen we het er dan maar met zijn allen over eens zijn dan ongevraagd je mening geven over iemand zijn/haar lichaam grensoverschrijdend gedrag is?

 

Bon. Hoe werkt trauma nu. Wel, ik heb het ooit in een nieuwsbrief geschreven nadat ik het op de podcast van Tara Brach hoorde, maar de volgende getuigenis legt buitengewoon mooi uit wat er gebeurt:

 

 

"De vrouw die de getuigenis schreef, keert terug naar een moment in haar leven waar ze 7 jaar oud was en zich in de kast verstopte na een onverwachte aanval door haar dronken en woedende vader. Ze bidt en zegt "help, ik kan het niet meer aan".
Dan opent ze haar ogen en ziet een fee in een blauwe waas, met een glinsterende toverstaf, en ze vertelt de fee hoe haar vader haar regelmatig slaat en haar moeder niks doet en hoe ze het gevoel heeft alsof ze beide wensten dat ze dood was. 

De fee luistert met betraande ogen en zegt dat, hoewel ze de pijn en angst niet kan doen verdwijnen, ze haar doorheen deze periode kan helpen en ze haar kan helpen te vergeten, en dan later terug te herinneren, wanneer ze in staat zal zijn om ermee om te gaan. 

En met een wenk van de toverstaf zegt de goede fee: "Ik ga de pijn in verschillende delen van je lichaam sturen en die zullen het voor je vasthouden tot je sterk genoeg bent om ze terug vrij te laten bewegen."
Ze legt uit dat ze het meisje haar buik en bekkenbodem zal samenspannen, en haar hart en keel zal afsluiten zodat ze de rauwe intensiteit van de pijn en de angst en haar gebroken hart niet hoeft te voelen. 

"Je zal moeite hebben met voelen en nabij zijn bij mensen, en dat zal jouw manier van overleven zijn. En op de momenten dat de pijn losbarst, zal je je eigen manieren vinden om ermee om te gaan. Manieren die wellicht niet altijd goed zullen worden bevonden door de wereld, en die jij zelf misschien ook zult veroordelen, maar ze zullen een tijdelijke troost zijn. En jij lieverd, zult een relatief functionerend mens zijn, ondanks dit alles, want je hebt een sterke geest en je kunt het allemaal in je vasthouden, en ik zal je daarbij helpen."

Het kind kijkt de fee recht in de ogen en vraagt: "Hoe ga je me helpen? Kom je me terug opzoeken?"

"Je zult niet alles vergeten. Ik zal een stem in je achterlaten die zal aandringen dat je terug verbinding maakt met je hele zelf. Het wordt wellicht een heel lang proces, maar op jouw tijd zal je een drang en roeping voelen om uit de gevangenis van beperkende gedachten te stappen; om je lichaam te ontspannen en los te laten wat het al die jaren voor je heeft vastgehouden. Je zal de kunst van heilige aanwezigheid leren. Er zal fysieke en emotionele pijn zijn wanneer je je terug opent, maar je zult hebben wat je nodig hebt: de compassie en wijsheid en de steun van anderen die je graag zien, om een hele persoon te zijn, spiritueel ontwaakt, maar nog steeds dezelfde. Dit is omdat je ziel er altijd is geweest, alleen verstopt achter de littekens van dit leven."

De goede fee legde haar armen rond het kind, en legde haar zachtjes in bed. Ze wuifde haar toverstaf en keek terwijl het kleine meisje uiteindelijk ontspande en in een diepe slaap viel.
Ze keek liefdevol naar het kleine, onschuldige gezicht en fluisterde:

"Vaarwel, wanneer je terug wakker wordt zal je vergeten zijn dat ik hier was en dat je om hulp vroeg, je zal de scherpte van je dagelijkse pijn vergeten zijn. Dit is de enige manier die ik ken om je hierdoor te krijgen. Je bent een prachtig kind. Ik hou van jou en eigenlijk doen je ouders dat ook, al zijn ze in de onmogelijkheid om je dat te tonen. Je zal jezelf graag genoeg moeten zien om te herstellen, zodat, als je ouder bent je leven krachtig, vol en vrij zal zijn. 
Ooit zal je weten wie je echt bent. Je zal vertrouwen hebben in je goedheid en weten waar je behoort. 
Tot dan en voor altijd, 

Ik hou van jou."

 

 

Ik kan deze tekst niet lezen zonder tranen in mijn ogen te krijgen. Anorexia is een vorm van je lichaam op slot zetten zodat het de pijn kan vasthouden voor je zonder dat je het allemaal hoeft te voelen.

Niet toevallig zegt de fee dat ze de buik en bekkenbodem zal samenspannen en dat ze de keel zal afsluiten zodat ze de rauwe intensiteit van de pijn en de angst en haar gebroken hart niet hoeft te voelen.


Dit zijn al de plekken waar amper nog voeding door kan. Net omdat ze werden dicht gezet.

 

Niet alleen anorexia is een bevriezen van het lichaam. Ook boulimie en binge-eating zijn manieren om niet te moeten voelen. Zowel uithongering als overeten zijn ervaringen die zo allesomvattend zijn die de onderliggende pijn – zij het maar eventjes – overtreffen waardoor we die niet hoeven te voelen. Hetzelfde speelt trouwens bij alcoholisme, drugsverslaving, automutilatie, …

 

Als we niet bewust zijn van het trauma in de kern van de ES, lopen we het risico om de vrouw die lijdt gewoon te hertraumatiseren. Bijkomen, is enerzijds het lichaam terug sensitiviseren en dus terug voelen. Maar het is ook effectief het oude trauma terug triggeren. Een beetje zoals een oorlogsveteraan die getriggerd wordt door een gat in de weg waarover de auto rijdt, of zelfs een kind dat op straat loopt op het geluid van een naderende tram.

 

Iemand zonder trauma – van wie het stress-systeem met andere woorden niet gehighjacked is – kan pefect inschatten dat er geen gevaar is. Voor iemand met trauma is dat onmogelijk – zolang het trauma niet is hersteld.

Iedereen begrijpt dat, wat oorlogsveteranen betreft. Die link leggen met iemand die doodsangst heeft om bij te komen, is vaak veel moeilijker, waardoor we soms terugvallen op dwang, wat doorgaans weinig helpend is.

 

Hoe los je dit nu op.

 

Trauma zit vast in het lichaam en moet dus ook in het lichaam worden losgemaakt. Daarom is het absoluut een must om lichaamswerk in verschillende vormen en soorten mee te betrekken in het proces. Daaronder versta ik bijvoorbeeld: fasciatherapie, reiki, energetische massages, shiatsu, maar ook hypnose en EMDR zijn hele goeie manieren om trauma te helen, en moeten meegenomen worden in een hersteltraject willen we de eetstoornis echt gaan herstellen.

 

En dus; om de vraag van Margot te beantwoorden, het lijkt me de vraag waar het trauma zit in jouw verhaal en de mate waarin dat hersteld werd, versus in welke mate gewoon het ‘symptoom’ werd aangepakt?

 

Tenslotte, voor wie luistert en iemand in haar omgeving heeft die worstelt. Wat helpt er?

 

  1. Blijf benoemen wat je ziet. De eerste fase is ontkenning, en het helpt echt niet als je omgeving op een bepaald moment meegaat in die ontkenning. Het helpt absoluut niet om een eetstoornis te normaliseren of te doen alsof ze er niet is; zelfs al krijg je heftige reacties als antwoord op het feit dat jij bijvoorbeeld zegt dat je je zorgen maakt om hoe weinig iemand eet bijvoorbeeld.
     

  2. Wees je bewust van trauma en microtrauma’s die meespelen. Een eetstoornis is een survival strategie die op een bepaald moment geholpen heeft om een trauma te overleven. Help zoeken naar het trauma (al was het maar in je eigen denken) en help dat dan benoemen. Ga je ook inlezen over trauma. Het heel erg bekende boek van Bessel van der Kolk ‘The body keeps the score’ is zeker een goed startpunt. Maar er zijn er ongetwijfeld anderen. Hoe meer je begrijpt dat iemand met een eetstoornis eigenlijk een getraumatiseerd persoon is, en hoe beter je begrijpt wat trauma doet met mensen, hoe meer helpend je zal zijn.
     

  3. Laat je zelf ondersteunen doorheen dit traject. Een eetstoornis kom je niet alleen te boven. Daar is absoluut professionele hulp voor nodig. Maar een eetstoornis overkomt ook nooit één enkele persoon. En dus is het super belangrijk dat de mensen rond de persoon met een eetstoornis worden ondersteund, zodat zij haar kunnen blijven ondersteunen.

 

Tenslotte is dit zeker geen exhaustieve verklaring van eetstoornissen. Er spelen ook steeds dingen mee op systemisch niveau, heel vaak ook op transgenerationeel niveau (dus pijn of trauma die van de ene generatie op de andere wordt doorgegeven) alsook spirituele elementen. In mijn eerste boek ‘En-vie’ leg ik eetstoornissen uit als een spiritueel ontwaken.

 

Er zijn dus verschillende lagen aan het verhaal en het is ook belangrijk om die verschillende dimensies in de gaten te houden als we iemand met een eetstoornis begeleiden.

 

Zo, dat was het. Ik hoop dat deze aflevering waardevol is geweest voor jou. Heb je vragen, bedenkingen of suggesties, aarzel dan zeker niet en reach out via mail of IG!

 

Heel erg bedankt dat je luisterde, heel veel liefs en tot snel !

OUTRO

 

Dank je wel om te luisteren! Ik hoop dat deze aflevering je raakte, inspireerde en in beweging brengt!

 

Heb je vragen of bedenkingen bij deze aflevering, of wil je gewoon delen wat het met je heeft gedaan, mail naar hello@wolvin.be!

 

Wil je samen met mij zoveel mogelijk vrouwen in hun kracht zetten? Deel deze aflevering dan met je vriendinnen of via instagram door een screenshot te nemen van de aflevering die je zonet luisrterde en tag zeker @wolvin.be.

Om de podcast te steunen is abonneren en een review laten het beste dat je kunt doen.

 

En tenslotte, wil je meer wolvin? Surf dan naar de website www.wolvin.be en ontdek er de blog, de komende live events en de heerlijke lifestyle essentials; of abonneer je op het Wolvin YouTube kanaal en kom tweewekelijks met mij langs het vuur zitten voor de Wolvin Wildfire sessions!

Tot heel snel, lieve Wolvin!